Wystawa “POLONIA symbol tradycji…”

Wałbrzyska Galeria Sztuki BWA wraz z Muzeum Karkonoskim w Jeleniej Górze zapraszają do oglądania wystawy zatytułowanej „Polonia symbol tradycji – znak nowoczesności w stulecie odrodzenia Polski, Duch – Nadzieja – Naród – Zwycięstwo”. Od 29 czerwca 2018 wystawę oglądać można w salach Muzeum Karkonoskiego w Jeleniej Górze, a od 23 września do 18 listopada w Wałbrzyskiej Galerii Sztuki BWA w salach Zamku Książ.

Przedsięwzięcie powstało w oparciu o finansowe wsparcie w ramach projektu „Niepodległa” Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego oraz dotacje miast Jeleniej Góry i Wałbrzycha. Kuratorem wystawy jest Andrzej Holeczko-Kiehl.

Rozbudowany tytuł wystawy skupia uwagę na Polonii. Wizerunek Polonii jako kobiety, matki i bohaterki, ale także jako idei narodowej, ducha i nadziei zgromadził na wystawie prace najwybitniejszych polskich twórców. W pracach Jana Styki, Jacka Malczewskiego, Wlastimila Hofmana czy Jana Matejki odnajdujemy tradycyjne, mitologiczne i religijne wyobrażenie symbolu polskości. W innych miejscach wystawy, w pracach Kaspra Pochwalskiego czy Andrzeja Boja Wojtowicza towarzyszy mu całkiem współczesne, nowoczesne spojrzenie na symbol. Polonia ukazana nie wprost, z pominięciem wizerunku postaci, poprzez sceny typowo polskie – ilustrujące wydarzenia historyczne, polską przyrodę czy anegdotę historyczną bez trudu trafiają do uczuć odbiory. Może właśnie w kontekście całej wystawy te oddziałują najmocniej. W tej grupie przyciągają prace Franciszka Streitta, Jacka Malczewskiego, Włodzimierza Tetmajera, Szymona Mondzaina, Jerzego Dudy-Gracza czy Józefa Panfila.

Tytuł wystawy zachęca widza do odszukania idei Polonii: Ducha – Nadziei – Narodu – Zwycięstwa. Zadanie nie jest proste. Głęboka wiedza historyczna, w oparciu o którą powstawały prace prezentowane na wystawie jest dla nas współczesnych dostępna, ale czy zapoznana? Postacie historyczne reprezentujące ugrupowania polityczne, odrębne wizje Polski Niepodległej, symbolika stosowana przez artystów zarówno w przedstawianiu detali jak i w szerokiej panoramie wymaga obecności przewodnika lub, a raczej także stworzenia atmosfery swobodnej dyskusji – stawiania pytań, poszukiwania odpowiedzi, krążenia wokół wizerunku Polonii. Wystawa stawia nas w samym środku dziewiętnastowiecznych i współczesnych poszukiwań tożsamości narodowej, kształtowania wizualnej symboliki o charakterze narodowym, sięga do momentu upadku Rzeczpospolitej Obojga Narodów, ukazuje czas powstań narodowych i poprzez okres odzyskiwania tożsamości narodowej w Polski Niepodległej prowadzi do wizerunku Polonii w niezawisłej Polsce lat 1918-1939 i po 1989 roku. Edukacyjny wymiar wystawy rozwinięty jest w postaci szeroko zakrojonej akcji grupowego zwiedzania przez młodzież szkolną, ale także przez całe rodziny, dla których przygotowano interesujące scenariusze poruszania się po ekspozycji.

Powrót do późnoromantycznej koncepcji korespondencji sztuk w projekcie wystawy „Polonia symbol tradycji – znak nowoczesności” pozwolił organizatorom na przywołanie współczesnych sobie czasowo i ideowo dzieł literackich, rzeźby, malarstwa i muzyki. Stąd w czasie trwania wystawy usłyszymy koncerty symfoniczne z muzyką Ryszarda Wagnera – będzie to jego młodzieńcza uwertura „Polonia” napisana w 1836 pod wrażeniem bohaterstwa powstańców listopadowych. Dopełnieniem koncertu będzie muzyka Edwarda Elgara – usłyszymy preludium symfoniczne „Polonia” z 1915 napisane na zamówienie Emila Młynarskiego. Koncert wykona Orkiestra Symfoniczna Filharmonii Sudeckiej 29.10.2018 w Wałbrzychu. Inny wymiar wizerunku Polonii odsłoni spektakl teatralny przygotowany przez Teatr Dramatyczny im. C.K. Norwida z Jeleniej Góry do tekstów Jana Lechonia zebranych w cyklu „Karmazynowy poemat” z 1920 roku. Spektakle odbędą się 16 września 2018 w Jeleniej Górze i 18 listopada w Wałbrzychu.

Wystawa ze względu na rygory konserwatorskie, między innymi związane z ekspozycją prac na papierze zmieni nieco swój kształt, gdy pokazywana będzie w Wałbrzychu w zabytkowych salach Zamku Książ. Zostanie wzbogacona o specjalnie przygotowane prezentacje wielkoformatowych polichromii ukazujących wizerunek Polonii. Trwają starania organizatorów nad pozyskaniem dla ekspozycji szczególnie interesujących prac z kilku kolekcji prywatnych.

W trakcie trwania wystawy wydany zostanie katalog w nakładzie 1000 szt. wraz z tłumaczeniem na język angielski. W katalogu znajdą się wszystkie prezentowane na wystawie eksponaty wraz z notami katalogowymi. Znawcy tematu poruszą tematy dotykające pojęcia sztuki, jej znaczenia dla kultury polskiej, czy wątków historycznych.

Wystawa adresowana jest do szerokiego grona odbiorców i realizuje cel rzetelnie udokumentowanego twórczością artystyczną przedstawienia historii kształtowania się wolnej i niepodległej Polski. Prezentowana będzie w dwóch dolnośląskich instytucjach kultury: od 29 czerwca do 16 września 2018 w Muzeum Karkonoskim w Jeleniej Górze a od 23 września do 18 listopada w Wałbrzyskiej Galerii Sztuki BWA w Zamku Książ w Wałbrzychu.

Patronat nad wystawą objął Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego Piotr Gliński oraz:

  • Marszałek Województwa Dolnośląskiego Cezary Przybylski
  • Ordynariusz Diecezji Świdnickiej Jego Ekscelencja Ks. Biskup Ignacy Dec,
  • Ordynariusz Diecezji Legnickiej Jego Ekscelencja Ks. Biskup Zbigniew Kiernikowski
  • Prezydent Miasta Jeleniej Góry Marcin Zawiła
  • Prezydent Miasta Wałbrzycha Roman Szełemej

Dofinansowano ze środków Programu Wieloletniego NIEPODLEGŁA na lata 2017-2021 w ramach Programu Dotacyjnego „Niepodległa”.

HARMONOGRAM

29.06 – 16.09.2018 – pierwsza cześć projektu – ekspozycja wystawy w Muzeum Karkonoskim w Jeleniej Górze

23.09 – 18.11.2018 – druga część projektu – ekspozycja wystawy w Wałbrzyskiej Galerii Sztuki BWA w salach Zamku Książ w Wałbrzychu 

16.09.2018 – spektakl oparty o teksty Jana Lechonia zebrane w cyklu „Karmazynowy poemat” z 1920 roku Teatr Dramatyczny im. C.K. Norwida z Jeleniej Góry – w siedzibie Teatru w Jeleniej Górze

18.11.2018 – spektakl oparty o teksty Jana Lechonia zebrane w cyklu „Karmazynowy poemat” z 1920 roku Teatr Dramatyczny im. C.K. Norwida z Jeleniej Góry – w sali balowej Zamku Książ w Wałbrzychu

29.10.2018 – koncert symfoniczny Orkiestry Symfonicznej Filharmonii Sudeckiej w Wałbrzychu – w salach Zamku Książ w Wałbrzychu

2.09 – 16.09.2018 – program edukacyjny adresowany do młodzieży szkolnej oraz całych rodzin – Muzeum Karkonoskie

23.09 – 18.11.2018 – program edukacyjny adresowany do młodzieży szkolnej oraz całych rodzin – Wałbrzyska Galeria Sztuki BWA w salach Zamku Książ w Wałbrzychu

 

 

Autorem zdjęć z pierwszej części projektu, tj. z Muzeum Karkonoskiego jest fotograf Maciej Hnatiuk. Projekt plakatu do wystawy przygotował Cyryl Bartkowiak. Nad całością projektu czuwa dyrektor Wałbrzyskiej Galerii Sztuki BWA Alicja Młodecka oraz dyrektor Muzeum Karkonoskiego Gabriela Zawiła.

Strona galerii: www.bwa.walbrzych.pl

Strona muzeum: www.muzeumkarkonoskie.pl

Materiały przygotował: Piotr Jonek we współpracy z Edytą Patro